Το διεθνές δίκαιο, οι διεθνείς θεσμοί, ο ΟΗΕ και κάποιες Συμβάσεις υποχρεωτικών για τους συμβαλλόμενους προνοιών (με την έννοια ότι τις ενσωματώνουν στο εσωτερικό δίκαιο) είναι μεγάλη κατάκτηση του πολιτικού πολιτισμού των ανθρώπων. Κάτι που στην Ελλάδα δεν είναι αυτονόητο, είναι το γεγονός πως το διεθνές δίκαιο και οι διεθνείς θεσμοί δεν αφορούν κάποια παγκόσμια δικαιοσύνη προάγγελο κάποιας παγκόσμιας εξουσίας ή και παγκόσμιου κράτους. Είναι δίκαιο της διεθνούς τάξης, η οποία επικάθεται πάνω στις ανελέητες κρατοκεντρικές λογικές των θουκυδίδειων αξιωμάτων.

Το κλίμα διαρκούς σχεδόν κρίσης στις σχέσεις της Ελλάδας με την Τουρκία δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Απορρέει από μια μακρόχρονη αναθεωρητική απειλή, την οποία η Ελλάδα διαχειρίζεται με στρατηγικά ανορθολογικό τρόπο. Αντί συγκρότησης μιας σιδερένιας αποτρεπτικής στρατηγικής και καλλιέργειας μιας υποστηρικτικής στρατηγικής κουλτούρας, επί μακρόν, η Ελλάδα κατεύναζε εάν δεν έκλεινε τα μάτια μπροστά στις τουρκικές αναθεωρητικές απειλές.

Είναι ενθαρρυντικό είναι ότι πιθηκισμοί, αλληθωρίσματα και ξενοκρατία δύο αιώνων δεν εξαφάνισαν τον Έλληνα πολίτη τον οποίο στα δύσκολα τον συναντάμε στις επάλξεις. Τις επίπλαστες ιδεολογικές και κομματικές διαιρέσεις τις παράγουν τα μέλη ενός παρηκμασμένου πολιτικού προσωπικού. Πολλά μέλη της κοινωνίας ακόμη και αν παρασύρονται αποδεικνύεται ότι βρίσκονται στα θεμέλια του κράτους και περιμένουν να κάνει ξαστεριά. Την συντριπτική πλειονότητα των εκατομμυρίων πολιτών, για παράδειγμα, την είδαμε να διαμαρτύρεται για τα φρικτά λάθη στο λεγόμενο Μακεδονικό ζήτημα.

Ο πρώην πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου εισήγαγε πλήθος νεολογισμών στο σύγχρονο ελληνικό πολιτικό λεξιλόγιο. Ένας τέτοιος όρος είναι το ‘εξωελληνική νοοτροπία’, που τον εισήγαγε στα μέσα της δεκαετίας του 1990. Αφορούσε πολιτικό πρόσωπο του κόμματός του που βρέθηκε να κατέχει υψηλή θέση στις Βρυξέλλες και δεν φειδόταν υψιτενών ειρωνικών δηλώσεων για θέσεις της Ελλάδας που αφορούσαν τα βαλκανικά προβλήματα.

Στον σύγχρονο ανελέητα ανταγωνιστικό κρατοκεντρικό κόσμο μια κοινωνία επιβιώνει εάν διαθέτει κράτος. Κράτος ισχυρό, άρτια οργανωμένο και ανεξάρτητα πολιτικών ομάδων ή προσώπων επιτελικά προικισμένο με κρατικούς λειτουργούς και όχι περιφερόμενους ιδιώτες. Επίσης, πραγματική και όχι κατ’ όνομα δημοκρατία. Μπορεί κάποια στιγμή οι ευεργέτες να δημιούργησαν κάποια ιδρύματα ή να έδρασαν φιλανθρωπικά πλην αυτό δεν αρκούσε.

Οι συγκυρίες επιτάσσουν σοβαρότητα ως προς το τι είναι στρατηγική. Δεν είναι κάποια υπεριπτάμενη σαπουνόφουσκα φαντασιόπληκτων και δεν προσφέρεται για τα περί καρέκλας επικοινωνιακά παίγνια. Αφορά μέσα και σκοπούς, οι οποίοι, όταν εξόφθαλμα δεν εκπληρώνονται, στρατηγική δεν έχουμε. Οι σκοποί είναι τα ιεραρχημένα εθνικά συμφέροντα και στρατηγική είναι η χρήση των μέσων για την εκπλήρωση των σκοπών. Πολύ δε λόγος τελευταία για συναντήσεις κορυφής, συχνά χωρίς την παραμικρή σημασία ιδιαίτερα όταν πουθενά δεν καταλήγουν.

Τα προβλήματα της Τουρκίας κάνουν την Ελλάδα κράτος πρώτης γραμμής της Δυτικής συμμαχίας ή κράτος στην κόψη του ξυραφιού των στρατηγικών παιγνίων; Αβίαστα η απάντηση είναι αμφότερα με την πλάστιγγα, συμφορά μας, να γέρνει προς το δεύτερο. Αυτή η οδυνηρή πραγματικότητα δεν μπορεί να είναι ορατή σε μια χώρα όπου τα συνθήματα κυριαρχούν εις βάρος των επιχειρημάτων, όπου η γνώση της διεθνούς πολιτικής είναι θολωμένη επειδή επί δεκαετίες μέσα στο μυαλό πολλών έρευσε ιδεολογικό δηλητήριο, όπου η διπλωματία κυμαίνεται μεταξύ αφορισμών και ασυγκράτητων υποκλίσεων και όπου οι κόκκινες γραμμές της εθνικής στρατηγικής είναι αθέατες, επειδή όλα θυσιάζονται πάνω στον «βωμό της καρέκλας» εν μέσω συνθημάτων, τακτικών παιγνίων και λογοπαιγνίων.

Εάν όπως συχνά λέγεται η ανάλυση της διεθνούς πολιτικής είναι το αντίστοιχο των διαγνώσεων της ιατρικής επιστήμης, ολοφάνερα οι ασθένειες της ελληνικής διπλωματίας είναι βαριάς μορφής. Ένα σύνηθες διαγνωστικό ερώτημα για τα κράτη είναι κατά πόσο έχουν επαρκή ισχύ και αξιόπιστη εθνική στρατηγική για να μπορούν να εφαρμόσουν τις πρόνοιες του διεθνούς δικαίου για την επικράτειά τους. Εάν δεν μπορούν δεν θεωρούνται βιώσιμα.

Πριν από χιλιάδες χρόνια ο Sun Tzu έγραψε την γνωστή ρήση: «εάν γνωρίζεις τον εχθρό σου και τον εαυτό σου, δεν έχεις ανάγκη να φοβάσαι το αποτέλεσμα ακόμη και εκατό μαχών. Εάν γνωρίζεις τον εαυτό σου αλλά όχι τον εχθρό για κάθε νίκη που κερδίζεις θα έχεις και μια ήττα. Εάν δεν γνωρίζεις τον εαυτό σου ούτε τον εχθρό σου θα νικηθείς σε κάθε μάχη».

Στις 3 Μαρτίου του 1957 οι Βρετανοί έκαψαν ζωντανό τον υπαρχηγό της ΕΟΚΑ Γρηγόρη Αυξεντίου στη Μονή Μαχαιρά, όπου είχε βρει καταφύγιο. Με αφορμή την επέτειο του θανάτου του Κύπριου αγωνιστού θέλω να παραθέσω τρία βίντεο. Ένα συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ της μάχης του Μαχαιρά όπου έπεσε υπέρ Ελευθερίας ο Γρηγόρης Μαχαιράς, ο συναρπαστικός σπαρτιάτικος επικήδειος της μάνας του και ο αποχαιρετισμός του Γιάννη Ρίτσου.

Προβληματίζουν βαθύτατα οι χαώδεις νεοελληνικές διαιρέσεις οι οποίες, ναι μεν έχουν βαθιές ρίζες, πλην τελευταία εντείνονται και βαθαίνουν. Άμα κάτι αρχίσει στραβά κινείται στραβά, εκτός και εάν διορθωθεί. Στην περίπτωσή μας με την ανασυγκρότηση και ανασύνταξη του ελληνικού κράτους για να καταστεί δημοκρατικό, ισχυρό, ασφαλές και βιώσιμο. Η «κακιά αφετηρία» ήταν η δολοφονία του Καποδίστρια και η έλευση των Βαυαρών. Ματαιώθηκαν έτσι οι αξιώσεις των υψηλοτάτης υπόστασης Επαναστατών του 1821 όπως καταγράφηκαν στις Εθνοσυνελεύσεις αμέσως μετά.

Οι δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας Λαβρόφ για τη Συμφωνία των Πρεσπών δίνουν μια σαφέστερη εικόνα για το πώς εξελίσσονται οι βαλκανικές σχέσεις και το πώς κινούνται οι ηγεμονικές δυνάμεις. Κρίνεται ως πολύ σημαντική και αποκαλυπτική, καθότι για ακόμη μια φορά επιβεβαιώνει πάγιες τυπολογίες της στρατηγικής ανάλυσης για τις τακτικές και στρατηγικές προσεγγίσεις των ηγεμονικών δυνάμεων. Σε πολλά σχόλια για αυτές τις δηλώσεις του Λαβρόφ, επίσης, επιβεβαιώνεται το γεγονός ότι ουκ ολίγοι συνεχίζουν να λειτουργούν και να σκέφτονται για τη διεθνή πολιτική συναισθηματικά και στη βάση κριτηρίων παρωχημένων ιδεολογιών και ιδεολογημάτων.

Πολλά γράφονται και δηλώνονται όσον αφορά το λεγόμενο Μακεδονικό και το τι σημαίνει η εκατέρωθεν επικύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών. Αντίθετα με τους συνήθεις διθυραμβικούς ισχυρισμούς, το Μακεδονικό βασικά τώρα ανοίγει. Αντί μιας ορθολογιστικής διαχείρισης ενός ιστορικά ευαίσθητου ζητήματος με τις ηγεμονικές δυνάμεις και τα ενδιαφερόμενα γειτονικά κράτη, εμείς οι ίδιοι ανοίξαμε τον «ασκό των βαλκανικών ανέμων». Ιδεολογήματα και διεθνιστικές φαντασιοπληξίες δεν επέτρεψαν σωστή θέαση του γεγονότος πως το Μακεδονικό ήταν και θα συνεχίσει να είναι ένα επίπλαστο ζήτημα πάνω στη σκακιέρα των στρατηγικών παιγνίων.

Δεν χρειαζόταν η παρέμβαση της Μόσχας για να μάθουμε τι συμβαίνει γύρω από τη Συμφωνία των Πρεσπών σε Σκόπια και Αθήνα. Η Μόσχα έχει τους δικούς της στρατηγικούς λόγους, ενώ εμείς οι άμεσα ενδιαφερόμενοι Βαλκάνιοι το βιώνουμε καθημερινά. Αποστασίες, εκβιασμοί, εξοργιστικές για τον πολιτικό πολιτισμό των ανθρώπων εξωτερικές παρεμβάσεις στο εσωτερικό κυρίαρχων κρατών, εκμηδένιση κάθε νοητής έννοιας δημοκρατίας ακόμη και αυτής που ονομάζεται έμμεση δημοκρατία, διασυρμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, υποκρισίες, εκλογικεύσεις και ασύστολα ψεύδη συν αλματώδεις εκλογικεύσεις.

Του Παναγιώτη Ήφαιστου 

Εν μέσω ενός πρωτοφανούς οργίου αποστασιών, απειλών, πιέσεων, πρωτοφανών απρόκλητων ξένων παρεμβάσεων και διεθνικών δράσεων, η απόφαση των Πρεσπών ολοφάνερα οδηγεί τα Βαλκάνια στην αστάθεια. Σημειώνουμε ότι όλα τα παραπάνω αποτέλεσαν και λόγο οξύτατων αντεκδικήσεων ακόμη και μέσα στο ελληνικό κυβερνητικό σχήμα. Ωστόσο, δεν είναι μόνο ότι αυτά ξεχείλισαν στις «ψηφοφορίες» στα Σκόπια. Το εκκρεμές έφθασε τον πόλο του απόλυτου εξευτελισμού, όταν στην Αθήνα η κα Μέρκελ, δράστης εκβιασμών και καταστροφών του κράτους μας, ενώ γνώριζε πόσο ευαίσθητο είναι το σκοπιανό ζήτημα, εμβόλισε το πολιτικό μας σύστημα, με ντροπιαστικές για την πολιτική μας αξιοπρέπεια δηλώσεις.