Του Νίκου Παπουτσόπουλου
Οι δημόσιες διαμαρτυρίες των ακτιβιστών «Anonymous», που χρησιμοποιούν το προσωπείο του Φοκς, ως ανάμνηση της «Συνωμοσίας της Πυρίτιδας», στιγματίζουν την κρατική βία, την καταστολή της διαμαρτυρίας και την καταπίεση των πολιτών, ενώ παράλληλα καταγγέλλουν την υιοθέτηση και εφαρμογή παράλογων μέτρων, που έχουν ήδη οδηγήσει κοινωνίες σε απόγνωση.
Η φυλή των πολιτικών, με διαφορετική προσωπίδα, με το αβέβαιο προσωπείο που ακροβατεί ανάμεσα στη σοβαρότητα και στο γελοίο ή τη μάσκα της σοβαρότητας και του αισθήματος ευθύνης, και με πρακτικές οδυνηρών επεμβάσεων, διαμορφώνει και διαπλάθει ανεύθυνους πολίτες, ελλιπούς ευφυΐας και κριτικής ικανότητας, που παρασύρει εύκολα στο έλεος του πανικού και του τρόμου (ή του φόβου ανάμεσα στη δήθεν κερδοφόρα σταθερότητα ή την περιπέτεια δήθεν και πάλι νέων μνημονιακών όρων και συμβάσεων), πάντοτε σύμφωνα με τις εντολές των οικονομικών δυναστών.
Οι πομφόλυγες των διαπρεπών σύγχρονων φιλοσόφων και εμβριθών στοχαστών, πίσω από το προσωπείο της γνώσης, που δήθεν ελέγχουν και επιτιμούν την εξουσία από τα μέσα μαζικής πληροφόρησης, περιπλέκουν περισσότερο την όλη κατάσταση και δημιουργούν ακόμη μεγαλύτερη σύγχυση, καθώς η διασπορά τρόμου, η συνεχής κινδυνολογία και ο ψυχαναγκασμός συνιστούν τις πλέον οδυνηρές πηγές αγχώδους σύγκρουσης και παραίτησης από την προσωπικότητα.
Ο έντονος ψυχικός κλονισμός, αποτέλεσμα της συνεχούς και σκόπιμης διοχέτευσης ετερόκλητων μηνυμάτων, αποτελεί τη βασική πηγή ανάπτυξης ψυχονευρωτικών αντιδράσεων. Σύγχρονες και ευέλικτες τεχνικές διαχείρισης της κοινής γνώμης ελαχιστοποιούν ή εκμηδενίζουν την ικανότητα της ορθής κρίσης και επιλογής, ιδιαίτερα όταν συστημικές κυβερνήσεις καλώς εκτελούν και εφαρμόζουν πρακτικές κώφωσης, τύφλωσης και εξαναγκασμού σε ομάδες πολιτών χαμηλής παιδείας και ανύπαρκτου πολιτισμικού ερείσματος.
Κοινωνίες οι οποίες στο έλεος ασφυκτικών (ή, εν πολλοίς, τρομοκρατικών) κλοιών προσπαθούν αδόκιμα να εκφράσουν διαμαρτυρία και αντίδραση πίσω από ευτελείς μάσκες και προσωπεία και πολύχρωμες ή φανταχτερές μεταμφιέσεις, επειδή ο φόβος και το άγχος του πανικού της εκ νέου πτώχευσης και της πενίας, όμοιος με τον ενστικτώδη ζόφο του θανάτου, απορρυθμίζει τη λογική και καθοδηγεί τη σκέψη και τη φαντασία σε διαδρομές παραμορφωτικές και εξωπραγματικές.
Οι «άμοιροι» πολίτες, μέτοχοι ωστόσο των κυβερνητικών αυθαιρεσιών, πρόθυμοι και άκριτοι αποδέκτες όποιας προπαγάνδας ή δήθεν πληροφορίας, όποιας πηγής και όποτε σκοπίμως αυτήν το σύστημα καταδυνάστευσης διαχέει, αδυνατούν να εκλογικεύσουν ή να αφομοιώσουν -ανεγκέφαλοι ύστερα από συνεχείς πλύσεις και καθαρμούς περί μονόδρομων εκλογικών επιλογών- εξαιτίας της συνεχούς διαρροής ειδήσεων της κυβερνητικής τρομολαγνείας.
Όπου αποδεκτά πλέον αναγνωρίζει η κοινή γνώμη, σύμφωνα με τις καθημερινές, χαοτικές δημοσκοπήσεις, τα υπέρ έννοιαν κέρδη της εξουσίας, τα παράνομα κέρδη των συμβάσεων, προκειμένου να είναι «καλοί οι καιροί» στο Αιγαίο και «να ’ναι καλά ο ναύτης», ώστε ο μονόδρομος της μονοκαλλιέργειας των βραχυχρόνιων μισθώσεων των όπου γης και νήσου φωταγωγών να αποδίδει ευκλεή κέρδη στους δείκτες της οικονομικής ανάπτυξης. Τα κέρδη του προσωπείου των πλουτοφόρων πηγών ευτελών συνειδήσεων, εκεί όπου και η αλάνθαστη «σης και βρώσις αφανίζει», στα όρια μιας άλλης Ελλάδας, εκεί όπου οι προσωπίδες και οι μάσκες καταρρέουν προ της αξιοπρέπειας αγώνων και αιμάτων και θυσιών, πρωτόγνωρων στην ιστορία των σύγχρονων εθνών.
Ωστόσο, όταν τα ερεθίσματα και τα αίτια που τρέφουν, που συντηρούν και ανανεώνουν τη συνείδηση εκλείψουν, όταν παύει πίσω από λαμπρές μεταμφιέσεις και προσωπεία κομματικά, η ιστορική μνήμη ανακάμπτει και αναζητεί την παράδοση και τους αγώνες ενός λαού μέσα από εικόνες και φωτογραφίες, σε πλειστηριασμούς του eΒay: ο άνθρωπος που είδα σήμερα καθισμένος σ’ ένα φόντο με πιτσούνια και με λουλούδια/ δέχουνταν το χέρι του γερο-φωτογράφου να του στρώνει τις ρυτίδες που είχαν αφήσει στο πρόσωπό του/ όλα τα πετεινά τ’ ουρανού (Γ. Σεφέρης, «Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει»).
Ιστορική μνήμη την οποία ανιχνεύουν οι πολιτικοί ταγοί προκειμένου να αξιοποιήσουν για θριάμβους και επευφημίες, πίσω από τοπικές παρελάσεις και φιλαρμονικές και κακότεχνες τοπικές ενδυμασίες και προσωπεία ηρώων και αγωνιστών για την «τιμή των όπλων», για μια «δεξίωση» και ομιλίες και εκφράσεις θαυμασμού για τα αξιοθαύμαστα κατορθώματα λαού ανώνυμου. «Anonymous». Φυλή πολιτικών που ανακάμπτει -κομματικά και διχαστικά- στην αχλύ ιστορίας λαμπρής και ανεπανάληπτης στα κενά των φωτογραφικών χρόνων στη σέπια και τη σαπρία των ανώνυμων διεκδικήσεων, της δικαίωσης ενός λαού που ανακάμπτει και διεκδικεί μέλλον καλύτερο κομματικών -τάχα- διεκδικήσεων, των καρναβαλικών μεταμφιέσεων, στην αιώρηση της πλήρους απώλειας της κομματικής επίγνωσης, στη διεκδίκηση άοσμης και άγευστης κομματικής ταυτότητας της τσίκνας των οστρακοειδών επιδορπίων.
Η κοινωνία σχοινοβατεί με μάσκες και προσωπεία Αποκριάς σε χάος γευσιγνωστικής κενότητας, σε χάος ποικιλίας plateau ακριβών τυριών και σπάνιων αλλαντικών, ταυτόχρονα με την ανακάλυψη νέου τρόπου ζωής και κατασπατάλησης πολύτιμων αξιών και πηγών, τα όρια του οποίου έχουν διευρύνει σημαντικά η έλλειψη παιδείας και αυτοπεποίθησης, η απώλεια του αυτοσεβασμού, η απαξίωση της πολιτισμικής κληρονομιάς, η υιοθέτηση ξένων και ανοίκειων τρόπων διαβίωσης, με την πλήρη εξάρτηση από τη φαντασμαγορία του δανείου καταναλωτισμού, η στείρα και ατελέσφορη προγονολατρεία, μέσα από εικόνες και μέσα από επετειακές παρελάσεις.
Στην άλλη άκρη ταλαντεύεται ανεπιτυχώς η επανασύνδεση του λαού με τις πραγματικές αξίες που τον διατήρησαν αλώβητο σε δυσμενείς και ακραίες περιστάσεις.
Σε εξωπραγματική κοινωνία παραπέμπει η εορταστική περίοδος της Αποκριάς, από την ανατροπή της τάξης και των νόμων στην αμφισβήτηση της ιεραρχίας και των αρχών, και από την παραπλάνηση των σκωπτικών μεταμφιέσεων στη διακωμώδηση και λοιδορία των προσώπων της πολιτικής, ως μία αλληγορική ανταπόδοση και παρωδία του εμπαιγμού που επιχειρεί ο θύτης στο θύμα: ένας τραγελαφικός καρνάβαλος πολιτικής διαπλοκής που περιφέρει και διαπομπεύουν η υποκρισία και η φαυλότητα. Μεταφορά στην ουτοπία και την ψευδαίσθηση, σε χρόνο και στιγμή όπου τα προσωπεία αποκαλύπτουν και μεγεθύνουν εκείνα που με δόλο καλύπτει η σαπρία και σαθρότητα του πλέγματος των δυνάμεων της εξουσίας. Περίοδος της Αποκριάς, που συμπίπτει πάντοτε με την αρχή του έαρος, που μεταμορφώνει και εγείρει, συνεγείρει και συμπαρασύρει στη φαιδρότητα και στον διασκορπισμό της σκέψης και προσκαλεί σε πανηγύρεις, σε συμμετοχή και μέθεξη στην ατμόσφαιρα χαράς και ευωχίας. Συμπίπτει πάντοτε με την εποχή που σημαίνει την αλήθεια, τη μεταβολή της διάθεσης, την απαλλαγή από τον φόβο, με την υπόσχεση της εαρινής διαύγειας, καθώς τα σχήματα διαγράφονται ξανά στον ορίζοντα και τα χρώματα αποκαλύπτουν το κάλλος τους στο φως που εισβάλλει και ανατρέπει τις οπτικές μαζί με την ισορροπία του κόσμου.
Ακόμη ένα προσωπείο, το νεκρικό του Αγαμέμνονα, του άλλοτε κραταιού βασιλιά των Μυκηνών, που τόλμησε να θυσιάσει τη θυγατέρα του για αρχίσει ο πόλεμος στην Τροία, με μάτια ερμητικά κλειστά αντικρίζει την αιωνιότητα, πίσω από τη σημειωτική προοπτική του μύθου και της ιστορίας, καθώς «Το σώμα/ Τώρα/ μονάχα βλέπει (δύσπιστο αυτό και γερασμένο) με μιαν άλλη όραση/ την έμπιστη κι αγέραστη ομορφιά του κόσμου, που πια δεν του ανήκει./ Τούτη την όραση κανένας δεν τη συγχωρεί. Κι αλήθεια, έτσι ανεξάρτητη,/ έτσι βαθειά κι αυτάρκης κι απεριόριστη, θαρρώ πως εμποδίζει/ κι εμάς και τους άλλους – ανώφελη» (Γ. Ρίτσος, «Τέταρτη Διάσταση»).
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου