Του Γιάννη Σκαλιδάκη
Το Ελληνικόν έθνος, το υπό την φρικώδη Οθωμανικήν δυναστείαν, μη δυνάμενον να φέρη τον βαρύτατον και απαραδειγμάτιστον ζυγόν της τυρρανίας, και αποσείσας αυτόν με μεγάλας θυσίας, κηρύττει σήμερον διά των νομίμων Παραστατών του, εις Εθνικήν συνηγμένων Συνέλευσιν, ενώπιον Θεού και ανθρώπων, την Πολιτικήν αυτού ύπαρξιν και ανεξαρτησίαν.Εν Επιδαύρω, την α. Ιανουαρίου, έτει 1822. και Α΄ της Ανεξαρτησίας.
Το 1821 ξέσπασε μια μεγάλη επανάσταση ενάντια σε μια αυτοκρατορία, με αποτέλεσμα τη δημιουργία του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους πολύ νωρίτερα από κάθε άλλο βαλκανικό εθνικό κράτος ή ακόμα κρατών όπως η Ιταλία ή η Γερμανία. Ενός κράτους που έβγαινε από τον επαναστατικό πόλεμο με μια στέρεη δημοκρατική παράδοση, με Συντάγματα που κατοχύρωναν ισονομία και οιονεί καθολικά πολιτικά δικαιώματα για τον (ανδρικό) πληθυσμό· μετά από μια αρχική περίοδο αυταρχικής διακυβέρνησης, η δημοκρατική παράδοση θα επανακατοχυρώσει τη συνταγματική λειτουργία του κράτους φτάνοντας στο Σύνταγμα του 1864, ίσως το πιο δημοκρατικό σύνταγμα της εποχής του.
Ήταν μια επανάσταση στην οποία συμμετείχαν όλες οι τάξεις και τα στρώματα του τότε ελληνισμού σύμφωνα με τα συμφέροντά τους και είχε ως αποτέλεσμα μια κοινωνία πολύ πιο εξισωτική απ’ ότι θα μπορούσαν ποτέ να φανταστούν αγροτικοί πληθυσμοί σε πολλές άλλες περιοχές της ευρωπαϊκής ηπείρου, που θα περίμεναν άλλα 25 ή και 40 χρόνια για την κατάλυση της δουλοπαροικίας.
Το 1821 ξέσπασε μια επανάσταση που πέτυχε τους στόχους της φτάνοντας στα απώτατα όρια της εποχής της, λαμπρό παράδειγμα της σημασίας της επαναστατικής διαδικασίας στην κοινωνική εξέλιξη. Δεν της αξίζει διακόσια χρόνια μετά να τη μειώνουμε βαραίνοντας την με καθήκοντα που την υπερέβαιναν ούτε να εντοπίζουμε σε αυτήν “κακοδαιμονίες”, δηλαδή πολιτικά προβλήματα και κοινωνικές στρεβλώσεις μεταγενέστερων περιόδων.
