Τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως φαίνεται, με τον τρόπο που θέλουν οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και οι σύμμαχοί τους
Του Θέμη Τζήμα
Ξεκινούμε από αυτό καθ’ εαυτό το πεδίο του πολέμου: Η αρχική εικόνα την οποία επιδίωξαν να περάσουν οι ΗΠΑ και τα ελεγχόμενα από τη «Δύση» ΜΜΕ σε σχέση με τον πόλεμο στο Ιράν, ήταν αυτή της αποφασιστικής, χειρουργικής ισχύος: συντονισμένα πλήγματα, αποκεφαλισμός της ανώτατης ηγεσίας, επίδειξη τεχνολογικής υπεροχής, συντριβή της διάθεσης του Ιράν (λαού και κυβέρνησής του) για αντίσταση. Η υπόθεση που κρυβόταν πίσω από την επιλογή ήταν γνώριμη: αν χτυπηθεί η κορυφή, το σύστημα είτε θα καταρρεύσει είτε θα εξαναγκαστεί σε διαπραγμάτευση από θέση αδυναμίας. Τα πράγματα ωστόσο δεν εξελίσσονται όπως φαίνεται, με τον τρόπο που θέλουν οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και οι σύμμαχοί τους.
Οι κρατικές δομές του Ιράν, οι οποίες κάθε άλλο παρά μονοπρόσωπες ήταν και είναι, έχοντας εκπαιδευθεί μέσα από δεκαετίες πίεσης και κυρώσεων, έδειξαν ότι μπορούν να απορροφούν (προς το παρόν τουλάχιστον) ακόμα και τόσο έντονα πλήγματα. Η στρατηγική επίσης του αποκεφαλισμού περιέχει ένα θεμελιώδες παράδοξο: καταστρέφοντας το κέντρο, μπορείς να καταστήσεις πιο δύσκολη την ίδια την αποκλιμάκωση που επιδιώκεις. Οι ιρανικές στρατιωτικές αρχές φαίνεται ότι έχουν προσαρμοστεί στην παραπάνω τακτική δίδοντας μεγαλύτερη αυτονομία στους τοπικούς διοικητές, ενώ η δολοφονία Χαμενεΐ ακύρωσε κάθε συμβιβαστική φωνή στο ιρανικό κατεστημένο.
Την ίδια στιγμή, οι δολοφονικές επιδρομές εναντίον του σχολείου θηλέων όπως και του νοσοκομείο Γκάντι, σε συνδυασμό με τη δολοφονία Χαμενεΐ όπως και της οικογένειάς του ατσαλώνουν τον ιρανικό λαό. Μόνο θλιβεροί δωσίλογοι εκτός Ιράν μπορούν να μην υπερασπίζονται την πατρίδα τους έναντι των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Λαϊκή εξέγερση μόνο κατά της όποιας υποχωρητικής γραμμής φαίνεται ότι μπορεί να υπάρξει σήμερα.
Το αποτέλεσμα λοιπόν της επιχείρησης κεραυνοβόλου πολέμου εναντίον του Ιράν και της ηγεσίας του δεν είναι μέχρι τώρα αυτό το οποίο οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και οι σύμμαχοί τους επεδίωξαν και επομένως «καταδικάζονται» σε περαιτέρω εμπλοκή η οποία περνά μέσα από την παράταση των αεροναυτικών επιχειρήσεων, τη χρήση χερσαίων δυνάμεων και αν τα πράγματα σκουραίνουν πολύ την πιθανή χρήση πυρηνικών όπλων από την πλευρά του Ισραήλ.
Μάλιστα, η στρατηγική μεγαλύτερης αυτονομίας των στρατιωτικών διοικητών του Ιράν συνεπάγεται μια κατάσταση «διάχυτου πολέμου», όπου οι εντολές έχουν δοθεί εκ των προτέρων, τα περιθώρια διακριτικής ευχέρειας μεγαλώνουν και η απρόβλεπτη κλιμάκωση γίνεται πιθανότερη. Σε τέτοιες συνθήκες, η σύγκρουση δεν φαίνεται να τελειώνει και σίγουρα καθόλου εύκολα.
Δεν είναι τυχαία τα όσα διαφαίνονται μέσα στους ίδιους τους Ρεπουμπλικάνους αλλά και στις ΗΠΑ εν γένει. Η δημοφιλία του πολέμου ξεκίνησε από πολύ χαμηλά μεγέθη ενώ το μερίδιο της υποστήριξης πέφτει κατακόρυφα όταν τίθενται ερωτήσεις σχετικά με τις συνέπειες, συμπεριλαμβανομένων των αυξανόμενων απωλειών μεταξύ των αμερικανικών στρατευμάτων. Μέσα σε 3 μέρες πολέμου και χωρίς εμπλοκή χερσαίων δυνάμεων, οι ΗΠΑ μετρούν κατά τις ίδιες 6 νεκρούς, ενώ κατά το Ιράν άνω των 500. Η απόσταση είναι τεράστια για να είναι αληθινή. Ο αριθμός θυμάτων που θα προκαλέσει το Ιράν θα καθορίσει την αντοχή των ΗΠΑ.
Εν τω μεταξύ, η υπεράσπιση των βάσεων γίνεται όλο και πιο δύσκολη εν μέσω σοβαρής όπως διαφαίνεται έλλειψης πυραύλων για τα συστήματα THAAD και Patriot. Αναγκάζονται όπως φαίνεται οι ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τους τελευταίους πυραύλους Patriot PAC-3, κόστους 4 εκατομμυρίων δολαρίων ο καθένας, για να προσπαθήσουν να καταρρίψουν φθηνά drones Shahed, κόστους 20.000 δολαρίων. Μεταξύ 300 και 600 από αυτούς τους πυραύλους Patriot παράγονται ετησίως και δεκάδες πρέπει να εκτοξεύονται κάθε βράδυ.
Φυσικά από την άλλη, η αεροπορία των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχει αποδοθεί σε έναν αγώνα χρόνου προκειμένου ταυτοχρόνως να καταστρέψει εκτοξευτές πυραύλων, να σκοτώσει όσους περισσοτέρους Ιρανούς πολίτες ούτως ώστε να κάμψει το ηθικό τους, να εξοντώσει την ηγεσία τους σε μεγαλύτερο βάθος και να προκαλέσει περιβαλλοντική καταστροφή με χτυπήματα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Πρόκειται για έναν αγώνα αμοιβαίας εξάντλησης ο οποίος θα δούμε ποιον θα βγάλει νικητή.
Μέχρι σήμερα, οι Ιρανοί φαίνεται ότι πετυχαίνουν να κόψουν ή τουλάχιστον να τραυματίσουν σοβαρά τα πλοκάμια της αμερικανικής παρουσίας δια του συστήματος των βάσεών τους. Οι Ιρανοί υπολογίζουν στη συνεχή άσκηση στρατιωτικής πίεσης στις αμερικανικές βάσεις, αναγκάζοντάς τες να εξαντλήσουν τα αποθέματα αεράμυνας τους. Το Κατάρ θα μπορούσε να ξεμείνει από πυραύλους Patriot μέσα σε λίγες μέρες, δεδομένων των τρεχουσών δαπανών. Οι πύραυλοι THAAD είναι ακόμη λιγότεροι -μόνο 30 ως 50 παράγονται ετησίως. Διώχνοντας σταδιακώς ή τουλάχιστον πιέζοντας αισθητώς τις ΗΠΑ στις χώρες του Κόλπου, οι Ιρανοί αφενός εκθέτουν πόσο επικίνδυνο είναι να εμπιστεύεσαι ΗΠΑ και Ισραήλ, αφετέρου δυσκολεύουν τις επιχειρησιακές δυνατότητες των αεροναυτικών δυνάμεων των ΗΠΑ. Ο στόχος είναι να τις συγκεντρώσουν σε όσο το δυνατόν λιγότερες και πιο απομακρυσμένες περιοχές (βλ. Κύπρος) προκειμένου να συνεχίσουν τη φθορά τους, αυξάνοντας ταυτοχρόνως το πολιτικό τους κόστος. Παραλλήλως, ελπίζουν να αποσταθεροποιήσουν εσωτερικώς τις μουσουλμανικές κυβερνήσεις που συνεργάζονται με τις ΗΠΑ, εκθέτοντάς τις στους ίδιους τους λαούς τους.
Επιπλέον, τα επιχειρησιακά επεισόδια των πρώτων ημερών υπενθύμισαν ότι η τεχνολογία δεν μπορεί να εξασφαλίσει από μόνη της την υπεροχή των ΗΠΑ. Σε συνθήκες κορεσμού από πυραύλους, drones, ηλεκτρονικές παρεμβολές και αντικρουόμενες πληροφορίες, ακόμη και οι πιο προηγμένοι στρατοί αντιμετωπίζουν κινδύνους λανθασμένης ταυτοποίησης και επιχειρησιακής σύγχυσης. Η πτώση των τριών F-15 των ΗΠΑ (αριθμός που μόλις σε μια μέρα τελευταία φορά εντοπίζεται κατά τη διάρκεια του πολέμου του Βιετνάμ) υποδεικνύει κάποιες δυνατότητες (ιρανικές ή κινεζικές) που γεννούν ανησυχία στις ΗΠΑ. Η ιδέα ότι η «αεροπορική υπεροχή» ή τα προηγμένα συστήματα αναγνώρισης φίλου-εχθρού μπορούν να μηδενίσουν το ενδεχόμενο λαθών είναι περισσότερο επικοινωνιακό αφήγημα παρά ιστορική εμπειρία.
Οι συνθήκες προχειρότητας από πλευράς του επιτελείου του Τραμπ αποδεικνύεται από το γεγονός των αντικρουομένων δηλώσεων περί αποστολής ή μη χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν. Για να συνειδητοποιήσουμε τι σημαίνει κάτι τέτοιο, αρκεί να προσέξουμε ότι μέσα στην πρώτη μέρα νέας εισβολής του Ισραήλ απέναντι στην αποδυναμωμένη Χεζμπολά, στην περιορισμένη έκταση του Λιβάνου, τρία τεθωρακισμένα Μερκάβα χτυπήθηκαν. Εισβολή στο Ιράν θα σημάνει έναν ατελείωτο πόλεμο πιθανότατα.
Ο Τραμπ πολύ λογικά από την πλευρά τους βρίσκεται σε επαφή με κουρδικές ομάδες της αντιπολίτευσης καθώς τα σενάρια χερσαίας εισβολής κατά του Ιράν έρχονται στην επιφάνεια.
Σύμφωνα με αναφορές των Axios και Amwaj, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε τηλεφωνικές συνομιλίες με Κούρδους ηγέτες στο Ιράκ, καθώς το Ισραήλ πιέζει την Ουάσιγκτον να εξετάσει το ενδεχόμενο κινητοποίησης ιρανικών κουρδικών ομάδων αντιπολίτευσης. Το Axios ανέφερε ότι ο Τραμπ μίλησε με τον Μασούντ Μπαρζανί και τον Μπάφελ Ταλαμπανί λίγο μετά την έναρξη της εκστρατείας βομβιστικών επιθέσεων, σε κλήσεις που περιγράφονται ως «ευαίσθητες». Η προσέγγιση φέρεται να ακολουθεί μήνες άσκησης πίεσης από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ο οποίος πιστεύει ότι οι κουρδικές δυνάμεις θα μπορούσαν να «ξεσηκωθούν» και να διαδραματίσουν αποφασιστικό ρόλο εάν δημιουργηθεί χώρος στο έδαφος.
Το Amwaj αναφέρει ότι οι ισραηλινές και αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές έχουν στοχεύσει σε μεγάλο βαθμό υποδομές ασφαλείας σε επαρχίες με κουρδική πλειοψηφία στο δυτικό Ιράν, χτυπώντας το Φρουρούς της Επανάστασης, τους Basij, εγκαταστάσεις πληροφοριών, συνοριακούς σταθμούς και τοποθεσίες ραντάρ σε τουλάχιστον 17 πόλεις.
Τα χτυπήματα έχουν τροφοδοτήσει εικασίες ότι η Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ προσπαθούν να αποδυναμώσουν τον ιρανικό κρατικό έλεγχο σε αυτές τις περιοχές για να δημιουργήσουν επιχειρησιακό χώρο για εξόριστες κουρδικές ένοπλες ομάδες που εδρεύουν στο Ιράκ. Παράλληλα, ένας νεοσύστατος Συνασπισμός Πολιτικών Δυνάμεων του Ιρανικού Κουρδιστάν υπαινίχθηκε επικείμενη δράση, προτρέποντας το ιρανικό προσωπικό ασφαλείας να αυτομολήσει.
Ωστόσο, υπάρχουν ελάχιστα συγκεκριμένα στοιχεία μέχρι στιγμής για μια συντονισμένη κουρδική χερσαία επίθεση στο εσωτερικό του Ιράν. Οι ιρανικές δυνάμεις φέρεται να έπληξαν βάσεις της κουρδικής αντιπολίτευσης στο ιρακινό Κουρδιστάν και μετακίνησαν ενισχύσεις προς τις παραμεθόριες περιοχές, σηματοδοτώντας την ετοιμότητα να αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε ώθηση ανταρτών.
Οι αναλυτές σημειώνουν ότι οι κουρδικές φατρίες παραμένουν κατακερματισμένες, περιορισμένες από τις συμφωνίες ασφαλείας του Ιράκ και της KRG με την Τεχεράνη και δυνητικά περιπλέκονται από τη θέση της Τουρκίας. Ενώ οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι φαίνεται να βλέπουν την κουρδική κινητοποίηση ως πιθανό παράγοντα μετατόπισης του πολέμου, το αν ένα τέτοιο σενάριο υλοποιηθεί παραμένει αβέβαιο.
Αν οι ΗΠΑ θέλουν χερσαία επίθεση θα πρέπει να διακινδυνεύσουν χιλιάδες νεκρών στρατιωτών των ΗΠΑ. Υπάρχει όμως και κάτι ακόμα σίγουρα πιο σοβαρό: ως πότε το Ιράν θα τίθεται σε υπαρξιακό κίνδυνο χωρίς να αποκτά πυρηνικά όπλα; Και ως πότε οι δορυφόροι των ΗΠΑ θα δέχονται να θυσιάζονται για το συμφέρον του Ισραήλ;
Μέσα σε αυτό το τοπίο, οι «άνθρωποι» του Τραμπ ( οι περισσότεροι από τους οποίους είναι ταιριαστοί μόνο σε κωμική σειρά των Μόντι Πάιθον) αρχίζουν να μπερδεύονται, προσπαθώντας να εξηγήσουν τους λόγους του πολέμου. Ο Μάρκο Ρούμπιο ισχυρίζεται ότι το Ιράν ετοιμαζόταν να επιτεθεί σε κάποιον. Ο Πιτ Χέγκσεθ επιμένει ότι θα έπρεπε να είχαν υποστηρίξει το Ισραήλ, το οποίο σκόπευε να διεξάγει πόλεμο χωρίς τις ΗΠΑ. Το τοπίο έρχεται να συμπληρώσει η επέλαση των ψυχοπαθολογικών, ευαγγελικών, χριστιανοσιωνιστών που επεκτείνονται στις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ.
Όπως αναφέρθηκε για πρώτη φορά από τον ανεξάρτητο δημοσιογράφο Τζόναθαν Λάρσεν, ένας διοικητής μονάδας μάχης των ΗΠΑ είπε σε υπαξιωματικούς ότι ο πόλεμος στο Ιράν είναι μέρος του «σχεδίου του Θεού», ισχυριζόμενος ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ «χρίστηκε από τον Ιησού» για να πυροδοτήσει τον Αρμαγεδδώνα. Η καταγγελία, που κατατέθηκε στο Στρατιωτικό Ίδρυμα Θρησκευτικής Ελευθερίας (MRFF στα αγγλικά), είναι μία από τις περισσότερες από 110 που καταγράφηκαν μέσα σε 48 ώρες από περισσότερες από 40 μονάδες σε τουλάχιστον 30 εγκαταστάσεις. Οι καταγγέλλοντες, συμπεριλαμβανομένων Χριστιανών, ενός Μουσουλμάνου και ενός Εβραίου, ζήτησαν ανωνυμία για να αποφύγουν αντίποινα. Το Πεντάγωνο δεν έχει ακόμη απαντήσει.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του MRFF Μάικι Γουάινστιν, τα μέλη της υπηρεσίας αναφέρουν «απεριόριστη ευφορία» μεταξύ τμημάτων της αλυσίδας διοίκησης που απεικονίζουν την επίθεση στο Ιράν ως βιβλικώς εγκεκριμένη και συνδεδεμένη με την προφητεία των έσχατων καιρών στο Βιβλίο της Αποκάλυψης. Ένας υπαξιωματικός έγραψε ότι μια τέτοια ρητορική διαβρώνει το ηθικό και παραβιάζει τους συνταγματικούς όρκους, ιδιαίτερα για τα στρατεύματα σε κατάσταση ετοιμότητας υποστήριξης που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν ανά πάσα στιγμή.
Η διαμάχη εκτυλίσσεται καθώς ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ επεκτείνει τον απροκάλυπτο ευαγγελικό σιωνιστικό λόγο και πολιτική εντός του Πενταγώνου, συμπεριλαμβανομένων συνεδριών προσευχής και μελετών της Βίβλου που ευθυγραμμίζονται με τη σταθερή φιλοϊσραηλινή θεολογία. Ο Γουάινστιν αναφέρει ότι πολλοί διοικητές των ΗΠΑ εμφανίζονται ιδιαίτερα ενθουσιασμένοι από την προοπτική μιας έντονα βίαιης αντιπαράθεσης, τονίζοντας πόση αιματοχυσία πιστεύουν ότι είναι απαραίτητη για να ευθυγραμμιστούν τα γεγονότα με μια φονταμενταλιστική χριστιανική αφήγηση των έσχατων καιρών.
Έχουμε λοιπόν πέραν κάθε αμφιβολίας το πιο έντονο επεισόδιο του εξελισσόμενου σπονδυλωτού παγκοσμίου πολέμου και αυτό το οποίο απειλεί να τον καταστήσει κατακλυσμιαίο. Σύντομα θα δούμε αν θα έχουμε την βαρύτερη ήττα του ιμπεριαλισμού και του προϊόντος εκφασισμού που προκαλεί δια των ΗΠΑ και του Ισραήλ, τις τελευταίες δεκαετίες.
* Ο Θέμης Τζήμας είναι δικηγόρος, διδάκτορας δημοσίου δικαίου και πολιτικής επιστήμης του ΑΠΘ και μεταδιδακτορικός ερευνητής. Έχει δημοσιεύσει μελέτες σε διεθνή συνέδρια και σε νομικές επιθεωρήσεις και έχει συμμετάσχει σε διάφορες διεθνείς αποστολές.
Πηγή: ΚΟΣΜΟΔΡΟΜΙΟ
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου