Δημο­κρα­τία άδειο κέλυ­φος


Τι μένει από τη δημο­κρα­τία αν η ψήφος δεν είναι απο­λύτως μυστική.

Του Δημήτρη Καλτσώνη *

Οι προ­τάσεις της κυβέρ­νη­σης για τη συνταγ­μα­τική ανα­θε­ώ­ρηση συνι­στούν μνη­μείο υπο­κρι­σίας και αντι­δη­μο­κρα­τι­κού ανα­χρο­νι­σμού και οπι­σθο­δρόμη­σης. Η κυβέρ­νηση έχει δείξει ότι δεν τρέφει κανένα σεβα­σμό στο σύνταγμα. Το ποδο­πατά οπο­τε­δήποτε την εμπο­δίζει στην προ­ώ­θηση των άνο­μων συμ­φε­ρόντων της ολι­γαρ­χίας. Ετσι έπραξε με το άρθρο 16 (ιδι­ω­τικά «πανε­πι­στήμια»), με το άρθρο 19 (απόρ­ρητο των επι­κοι­νω­νιών), με την ψήφιση των μνη­μο­νίων τα οποία έχουν σαρώ­σει κυριο­λε­κτικά τα συνταγ­μα­τικά δικαι­ώ­ματα.

Τι επι­δι­ώ­κει τώρα με την ανα­θε­ώ­ρηση; Να περιο­ρίσει ακόμη περισ­σότερο τη δημο­κρα­τία, να την κατα­στήσει απο­λύτως προ­σχη­μα­τική. Η πρόθεσή της να εντάξει στο σύνταγμα τον λεγόμενο «χρυσό δημο­σιο­νο­μικό κανόνα» το απο­δει­κνύει. Αυτό πρα­κτικά σημαίνει ότι το σύνταγμα θα απα­γο­ρεύει στην όποια κοι­νο­βου­λευ­τική πλειο­ψη­φία να νομο­θε­τήσει με τρόπο που θα αυξάνει τις κοι­νω­νι­κές δαπάνες, που θα αμφι­σβη­τεί έστω και στοι­χει­ω­δώς τις πολι­τι­κές που φτω­χο­ποιούν τον λαό και ευνο­ούν την πλου­το­κρα­τική ολι­γαρ­χία. Αν βρε­θεί στο μέλ­λον μια τέτοια πλειο­ψη­φία, τότε οι συντη­ρη­τι­κές δυνάμεις στη Βουλή και τη Δικαιο­σύνη θα θυμη­θούν το σύνταγμα και θα υπο­στη­ρίζουν ότι δεν επι­τρέπει να δια­τα­ρα­χτεί η λιτότητα. Μια τέτοια Βουλή, που δεν θα έχει τη στοι­χει­ώδη αυτή δυνα­τότητα να νομο­θε­τεί όπως θέλει, δεν θα είναι Βουλή, θα είναι απλούστατα κοροϊδία, φύλλο συκής της ολι­γαρ­χίας.

Σε αυτό πρέπει να προ­στε­θούν δύο στοι­χεία. Η πρόθεση κατάρ­γη­σης της μονι­μότη­τας των δημο­σίων υπαλ­λήλων που, αν προ­χω­ρήσει, θα σημάνει τη δημιουρ­γία ενός ακραία πελα­τεια­κού κράτους. Κάθε κυβέρ­νηση θα ξηλώ­νει τους υπαλ­λήλους για να βάλει τους δικούς της, όπως ακρι­βώς γινόταν μέχρι το 1911, όταν ο Βενι­ζέλος κατο­χύρωσε συνταγ­μα­τικά τη μονι­μότητα. Κι αυτό η κυβέρ­νηση το ονο­μάζει εκσυγ­χρο­νι­στική, όχι ανα­χρο­νι­στική παρέμ­βαση.

Επι­πλέον, με το νομο­σχέδιο για την επέκταση της επι­στο­λι­κής ψήφου θα πλη­γεί περαι­τέρω η μυστι­κότητα της ψηφο­φο­ρίας. Αρα ακόμη και η στοι­χει­ώ­δης προ­ϋπόθεση της όποιας δημο­κρα­τι­κής δια­δι­κα­σίας θα υπο­νο­μευ­τεί. Τι μένει από τη δημο­κρα­τία αν η ψήφος δεν είναι απο­λύτως μυστική, αν οι πελα­τεια­κές σχέσεις την καθο­ρίζουν και αν η Βουλή δεν μπο­ρεί να ψηφίσει παρά μόνο πολι­τι­κές λιτότη­τας για τον λαό; Ενα άδειο κέλυ­φος.

Η πρόκληση είναι μεγάλη. Κανένα κόμμα που θέλει να αυτο­προσ­διο­ρίζε­ται ως δημο­κρα­τικό δεν πρέπει να τη δεχτεί. Η αντι­πο­λίτευση πρέπει απο­λύτως να απο­νο­μι­μο­ποι­ήσει τη δια­δι­κα­σία αυτή, να την καταγ­γείλει και να απο­χω­ρήσει. Μην ξεχνάμε ότι πρόκει­ται για μια Βουλή που λει­τουρ­γεί αντι­συ­νταγ­μα­τικά, με 297 βου­λευ­τές.

Προ­ο­πτικά απαι­τείται, νομίζω, η ριζική αλλαγή του συσχε­τι­σμού των κοι­νω­νι­κών και πολι­τι­κών δυνάμεων για μια νέου τύπου δημο­κρα­τία που θα είναι πλήρως απαλλαγ­μένη από τις παθο­γένειες του παρόντος και του παρε­λθόντος και που θα θέτει στο επίκε­ντρο τις λαϊκές τάξεις: με κατο­χύρωση της ανε­ξαρ­τη­σίας (χωρίς δηλαδή τις δεσμεύσεις του ΝΑΤΟ και της ΕΕ), εμβάθυνση της αντι­προ­σω­πευ­τι­κής δημο­κρα­τίας, εισα­γωγή θεσμών άμε­σης δημο­κρα­τίας, απο­κα­τάσταση και διεύρυνση των ελευ­θε­ριών αλλά κυρίως με ένα εθνικό δημο­κρα­τικό σχέδιο ανε­ξάρ­τη­της οικο­νο­μι­κής ανάπτυ­ξης, ριζι­κής ανα­δια­νο­μής του κοι­νω­νι­κού πλούτου προς όφε­λος των λαϊκών τάξεων, εξάλει­ψης των κοι­νω­νι­κών ανι­σο­τήτων, που σήμερα διευ­ρύνο­νται. Είναι ώρα να ανοίξει στην κοι­νω­νία μια συζήτηση για ένα τέτοιο δημο­κρα­τικό, μοντέρνο σχέδιο του 21ου αιώνα.

* O Δημήτρης Καλτσώνης είναι καθηγητής Θεωρίας Κράτους και Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Πηγή: documentonews.gr

Δρόμος ανοιχτός

Δεν υπάρχουν σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου