Τα μυστικά αρχεία του 2011 για την ελληνική κρίση μέσα από τα έγγραφα Epstein. (Μέρος Β΄)
Του Μιχάλη Χαιρετάκη
Μέρος 4ο: Η Ελλάδα ως εικόνα – Όταν η καταστροφή γίνεται παράδειγμα (2015)
Ιούλιος 2015. Πέντε χρόνια μετά το πρώτο μνημόνιο. Τέσσερα χρόνια μετά το quiz της J.P. Morgan.
Η Αθήνα δεν καίγεται πια. Έχει σβήσει.
Τα νούμερα είναι απλά στατιστική – μέχρι που τα βάζεις δίπλα στην ανθρώπινη πραγματικότητα:
- ΑΕΠ: -25% (Η μεγαλύτερη ειρηνική κατάρρευση ανεπτυγμένης οικονομίας από το 1929)
- Ανεργία: 27% (Νεανική ανεργία: 50%+)
- Μισθοί: -40% (για όσους έχουν ακόμα δουλειά)
- Συντάξεις: -45% (ηλικιωμένοι που ψάχνουν στα σκουπίδια)
- Αυτοκτονίες: +35% (από 2009-2012)
- Χρέος/ΑΕΠ: 180% (από 130% το 2009 – παρά τις "διασώσεις")
Η Ελλάδα ως "Moral Hazard Display"
Και τότε, τον Ιούλιο του 2015 – ενώ η Ελλάδα οργανώνει δημοψήφισμα για το αν θα αποδεχτεί νέα μέτρα λιτότητας – οι ίδιοι οικονομολόγοι που το σύστημα αγνοούσε το 2010 αρχίζουν να μιλούν δημόσια.
Joseph Stiglitz (Νομπελίστας Οικονομικών):
"I can think of no depression, ever, that has been so deliberate and had such catastrophic consequences."
«Δεν μπορώ να σκεφτώ καμία ύφεση, ποτέ, που να ήταν τόσο συνειδητή και να είχε τόσο καταστροφικές συνέπειες.»
Αυτό δεν είναι πια ανάλυση. Είναι κατηγορία.
Το Huffington Post γράφει το 2015 αυτό που ο Cembalest έγραφε το 2010: Η καταστροφή ήταν συνειδητή επιλογή.
Και προσθέτει ο Stiglitz:
"The disparity between what the Troika thought would happen and what has emerged has been striking -- and not because Greece didn't do what it was supposed to, but because it did, and the models were very, very flawed."
Η Ελλάδα έκανε ό,τι της είπαν.
Τα μοντέλα ήταν λάθος.
Και το γνώριζαν από την αρχή.
Paul Krugman (Νομπελίστας Οικονομικών):
"The troika clearly did a reverse Corleone -- they made Tsipras an offer he can't accept, and presumably did this knowingly."
«Η τρόικα έκανε ξεκάθαρα ένα 'reverse Corleone' – έκανε στον Τσίπρα μια προσφορά που δεν μπορεί να αποδεχτεί, και προφανώς το έκανε εν γνώσει του.»
Η αναφορά είναι στο "The Godfather": "I'll make him an offer he can't refuse" – μια προσφορά που πρέπει να δεχτείς.
Η τρόικα έκανε το αντίθετο: μια προσφορά που δεν μπορείς να δεχτείς – για να σε συντρίψει όταν αρνηθείς.
Larry Summers (πρώην Υπουργός Οικονομικών ΗΠΑ):
"Greeks have imposed more austerity on themselves than any industrialized country has suffered since the Depression."
«Οι Έλληνες έχουν επιβάλει περισσότερη λιτότητα στον εαυτό τους από οποιαδήποτε βιομηχανοποιημένη χώρα έχει υποφέρει από την Κρίση του 1929.»
Αυτό είναι το συκώτι του Προμηθέα που τρώγεται καθημερινά.
Το 2010, ο Cembalest το είχε προβλέψει.
Το 2015, ο Summers το επιβεβαιώνει.
Η Επαλήθευση των Προφητειών: Side by Side
Ας βάλουμε τις προφητείες της J.P. Morgan (2010-2011) δίπλα στην πραγματικότητα (2015):
Προφητεία 1: Η προσαρμογή είναι ανέφικτη
Cembalest, Μάιος 2010:
"Greece's ability to absorb the lion's share of the adjustment solely through 15%-20% declines in wages and prices is untested, and implausible."
Stiglitz, Ιούλιος 2015:
"The disparity between what the Troika thought would happen and what has emerged has been striking -- not because Greece didn't do what it was supposed to, but because it did, and the models were very, very flawed."
Αποτέλεσμα:
- Μισθοί: -40%
- ΑΕΠ: -25%
- Χρέος/ΑΕΠ: +50 ποσοστιαίες μονάδες (από 130% σε 180%)
Η προσαρμογή δεν λειτούργησε. Όπως η J.P. Morgan το γνώριζε από το 2010.
Προφητεία 2: Η μόλυνση θα εξαπλωθεί
Cembalest, Μάιος 2010:
"The bailout does little to answer questions on Ireland, Spain and Portugal."
Πραγματικότητα:
- Ιρλανδία: Μνημόνιο Νοέμβριος 2010
- Πορτογαλία: Μνημόνιο Μάιος 2011
- Ισπανία: De facto bailout 2012 (€100 δισ. για τράπεζες)
- Κύπρος: Μνημόνιο Μάρτιος 2013 (με bail-in καταθέσεων)
Η "διάσωση" της Ελλάδας δεν σταμάτησε τίποτα. Όπως η J.P. Morgan το γνώριζε από το 2010.
Προφητεία 3: Μηδενική ανάκαμψη ανταγωνιστικότητας
Cembalest, Ιούνιος 2011 (Quiz, Ερώτηση 13):
"How much of the 35% export competitiveness loss has been recovered?
(a) None of it (b) None of it (c) None of it (d) None of it"
Clive Crook (Bloomberg), Ιούλιος 2015:
"Yes, the program had failed. No, it wouldn't achieve debt sustainability. Absolutely, it was pointlessly grinding down Greek living standards even further. What did that have to do with it?"
Αποτέλεσμα:
Το ΑΕΠ έχει χάσει 25%. Οι εξαγωγές δεν έχουν ανακάμψει. Η ανταγωνιστικότητα παραμένει καταρρακωμένη.
None of it. Όπως η J.P. Morgan το γνώριζε το 2011.
Προφητεία 4: Το Χρέος ήταν Bailout τραπεζών, όχι της Ελλάδας
Cembalest, Ιούνιος 2011:
"If there is a fox in the henhouse, it was the EU policy of not constraining debt issuance of member countries, and informing EU banks that this debt was risk-free."
Vicky Pryce (Centre for Economics and Business Research), Ιούλιος 2015:
"The rescue that took place in the banking sector was really more of a rescue of northern European financial institutions that had overexposed themselves to Greece. The concern about this particular debt is that all it did is it transferred this large burden to the Greeks."
Jared Bernstein (πρώην σύμβουλος Obama):
"Germany used the money from its trade surpluses not to buy imports from weaker peripheral economies, like Greece, thereby helping to foster more balanced growth. Instead, they bought Greek debt, financing the run-up we're dealing with today."
Αποτέλεσμα:
Από τα €240 δισ. που "δανείστηκε" η Ελλάδα (2010-2015), μόνο €11 δισ. πήγαν στο ελληνικό κράτος για λειτουργικές δαπάνες. Τα υπόλοιπα πήγαν για:
- Αποπληρωμή γερμανικών/γαλλικών/ολλανδικών τραπεζών
- Τόκους
- "Ανακεφαλαιοποίηση" ελληνικών τραπεζών (που είχαν αγοράσει ελληνικά ομόλογα επειδή η ΕΕ τα είχε χαρακτηρίσει "risk-free")
Η "διάσωση" ήταν bailout των ευρωπαϊκών τραπεζών μέσω του ελληνικού λαού. Όπως η J.P. Morgan το γνώριζε από το 2011.
Το γράφημα της καταστροφής
Το άρθρο του Huffington Post περιλαμβάνει ένα γράφημα που δείχνει την πορεία του πραγματικού ΑΕΠ (2008 = 100):
- Ιρλανδία: Κατέρρευσε στο 85, ανέκαμψε σε 95
- Ηνωμένο Βασίλειο: Κατέρρευσε στο 95, ανέκαμψε σε 105
- Ελλάδα: Κατέρρευσε στο 75 και παραμένει εκεί
- Η Ελλάδα έχασε 25 ποσοστιαίες μονάδες ΑΕΠ και δεν ανέκαμψε ποτέ.
Γιατί; Επειδή οι άλλες χώρες είχαν νομισματική κυριαρχία – μπορούσαν να υποτιμήσουν, να τυπώσουν χρήμα, να ελέγξουν την ΕΚΤ.
Η Ελλάδα όχι.
Όπως ο Cembalest το είχε γράψει το 2010:
"Of the countries using gold as a monetary anchor in 1931, none remained a decade later. The sooner a country regained its own monetary policy, the faster it recovered."
Η Ελλάδα είχε καταδικαστεί από το 2010. Το γράφημα του 2015 είναι απλώς η επίσημη καταγραφή της εκτέλεσης.
Η Meta-Ανάγνωση: Γιατί η Ελλάδα;
Το Huffington Post το 2015 θέτει το ερώτημα: "What went wrong?"
Αλλά το λάθος ερώτημα. Το σωστό είναι:
Γιατί η Ελλάδα έπρεπε να καταστραφεί;
1. Ως θυσία στο γερμανικό φάντασμα του 1923
Cembalest, Μάιος 2010:
"The US and UK do not have to grapple with a history of monetization of government debt as a contributor to military, economic and social disaster (1923)."
Η Γερμανία δεν μπορούσε να δεχτεί haircut, γιατί αυτό θα σήμαινε ότι τα ομόλογα δεν είναι "safe". Και αν τα ομόλογα δεν είναι safe, τότε τι είναι;
Το φάντασμα της μοντετοποίησης του 1923 – της υπερπληθωρισμού που οδήγησε στον Hitler – είναι πιο δυνατό από οποιαδήποτε οικονομική λογική.
Η Ελλάδα θυσιάστηκε για να κοιμούνται ήσυχοι οι Γερμανοί.
2. Ως Bailout των ευρωπαϊκών τραπεζών
Vicky Pryce, Ιούλιος 2015:
"The rescue was really more of a rescue of northern European financial institutions."
Οι γερμανικές και γαλλικές τράπεζες κρατούσαν €200+ δισ. ελληνικών ομολόγων το 2010.
Αν η Ελλάδα χρεοκοπούσε άμεσα (2010), αυτές οι τράπεζες θα χρειάζονταν άμεση ανακεφαλαιοποίηση.
Αν η Ελλάδα "διασωζόταν" για 2-3 χρόνια, οι τράπεζες μπορούσαν να ξεφορτώσουν σταδιακά τα ομόλογα (στην ΕΚΤ, στο ελληνικό κράτος, σε hedge funds).
Τα 2-3 χρόνια "διάσωσης" ήταν το window για τις τράπεζες να φύγουν.
Όταν έγινε το haircut το 2012, οι περισσότεροι που πλήρωσαν ήταν:
- Έλληνες συνταξιούχοι (που είχαν ομόλογα)
- Ελληνικές τράπεζες (που είχαν αναγκαστεί να αγοράσουν ομόλογα)
- Η ΕΚΤ (που τα είχε αγοράσει μέσω SMP)
Οι γερμανικές/γαλλικές τράπεζες είχαν ήδη φύγει.
3. Ως παράδειγμα για την υπόλοιπη ευρώπη
Mark Weisbrot (Center for Economic and Policy Research), Ιούλιος 2015:
"The confrontation between the new Greek government and the European authorities is the first time since the Great Recession that voters have successfully been able to challenge the troika's previously unaccountable power."
Ο Σύριζα εκλέχτηκε τον Ιανουάριο 2015 με ιδεολογική πλατφόρμα ενάντια στη λιτότητα.
Αυτό ήταν απαράδεκτο για το σύστημα.
Αν η Ελλάδα κέρδιζε – αν παίρνε χαλάρωση της λιτότητας, haircut, επιστροφή στην ανάπτυξη – τότε:
- Η Ισπανία θα ψήφιζε Podemos
- Η Ιταλία θα ψήφιζε Movimento 5 Stelle
- Η Γαλλία θα ψήφιζε... (δεν ξέραμε ακόμα το 2015, αλλά τώρα ξέρουμε: Marine Le Pen)
Η Ελλάδα έπρεπε να καταστραφεί ως παράδειγμα: "Αν τολμήσετε να ψηφίσετε εναντίον της λιτότητας, αυτό θα σας συμβεί."
4. Ως πεδίο δοκιμών του "Internal Devaluation"
Υπήρχε μια θεωρία – κυρίως από γερμανούς οικονομολόγους – ότι ένα κράτος μπορεί να αντικαταστήσει την υποτίμηση νομίσματος με εσωτερική υποτίμηση (wage cuts, price cuts).
Δεν είχε δοκιμαστεί ποτέ σε ανεπτυγμένη οικονομία.
Ο Cembalest το είχε πει το 2010: "untested and implausible".
Το 2015, η απάντηση είναι πια ξεκάθαρη: Δεν δουλεύει.
Αλλά το πείραμα χρειαζόταν πειραματόζωο.
Η Ελλάδα ήταν το πειραματόζωο.
Το τελικό ερώτημα του Huffington Post
Το άρθρο κλείνει με την προειδοποίηση του Larry Summers:
"If both sides don't compromise and no deal can be reached, even worse austerity will be on its way for Greece."
«Αν και οι δύο πλευρές δεν συμβιβαστούν και δεν επιτευχθεί συμφωνία, ακόμα χειρότερη λιτότητα θα είναι στο δρόμο για την Ελλάδα.»
Και αυτό ακριβώς συνέβη.
Μία εβδομάδα μετά (13 Ιουλίου 2015), παρά το OXI (61%) στο δημοψήφισμα, ο Τσίπρας υπέγραψε το 3ο Μνημόνιο – πιο σκληρό από τα δύο προηγούμενα.
Το πόρισμα του 4ου μέρους
Το 2015, πέντε χρόνια μετά το πρώτο μνημόνιο, οι ίδιοι οικονομολόγοι που το σύστημα αγνοούσε το 2010 (Stiglitz, Krugman, Summers) γράφουν τώρα δημόσια:
- Η καταστροφή ήταν συνειδητή.
- Τα μοντέλα ήταν λάθος.
- Η "διάσωση" ήταν bailout τραπεζών.
- Η λιτότητα ήταν χειρότερη από την Κρίση του 1929.
Αυτό που λένε το 2015, η J.P. Morgan το είχε γράψει το 2010-2011.
Με μία κρίσιμη διαφορά:
Το 2010-2011: Η γνώση ήταν εμπορικό προϊόν για πλούσιους πελάτες του Private Banking. Οι πελάτες έβγαλαν λεφτά από την κρίση.
Το 2015: Η γνώση είναι δημόσια ομολογία σε άρθρα του Huffington Post, του Bloomberg, του Project Syndicate. Αλλά είναι πια πολύ αργά.
- Η Ελλάδα έχει χάσει 25% του ΑΕΠ της.
- Η ανεργία είναι 27%.
- Μία ολόκληρη γενιά έχει καταστραφεί.
- Και το χρέος – που υποτίθεται ότι η λιτότητα θα το έλυνε – έχει αυξηθεί από 130% σε 180% του ΑΕΠ.
Η Ελλάδα δεν ήταν αποτυχία. Ήταν επιτυχία.
Επιτυχία ως:
- Θυσία στο γερμανικό φάντασμα του 1923
- Bailout των ευρωπαϊκών τραπεζών
- Παράδειγμα για την υπόλοιπη Ευρώπη
- Πεδίο δοκιμών της "internal devaluation"
Η Ελλάδα ήταν η εικόνα που το σύστημα χρειαζόταν:
Ερείπια χρέους. Μια προειδοποίηση. Ένας Προμηθέας αλυσοδεμένος στο βράχο, με το συκώτι να τρώγεται καθημερινά, για να θυμούνται οι άλλοι τι συμβαίνει σε όσους τολμούν να αμφισβητήσουν τους θεούς.
Πηγή: social media
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου