Για δεκαετίες, όποιος ήθελε να μάθει πόσοι Αμερικανοί στρατιώτες είχαν σκοτωθεί ή τραυματιστεί σε μια πολεμική σύγκρουση στην οποία εμπλέκονταν οι ΗΠΑ μπορούσε να ανατρέξει σε μία επίσημη βάση δεδομένων που είχε καταρτίσει το Πεντάγωνο. Στον πόλεμο που διεξάγεται σήμερα στον Περσικό Κόλπο αυτό παύει να ισχύει.

Οι απώλειες που καταγράφηκαν μετά τις 7 Ιουλίου έχουν πια μεταφερθεί σε νέα, ξεχωριστή κατηγορία, με αποτέλεσμα ο συνολικός απολογισμός των θυμάτων στις τάξεις του αμερικανικού στρατού να προκύπτει πλέον μόνο αν συνδυάσει κανείς στοιχεία από δύο διαφορετικές βάσεις δεδομένων.

Πρόκειται για μια αλλαγή που συμβαδίζει με την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να αντιμετωπίσει την επανέναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν στις αρχές του μήνα ως νέα πολεμική σύγκρουση, με διαφορετική αφετηρία και διαφορετικό χρονοδιάγραμμα.

Ενας πόλεμος, δύο απολογισμοί για το Πεντάγωνο

Η αλλαγή έγινε έπειτα από τις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσε η μέχρι τώρα καταγραφή των θυμάτων από το Πεντάγωνο. Αρχικά, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας, Σον Παρνέλ, υποστήριζε ότι οι τραυματίες μετά τις 7 Ιουλίου ήταν λιγότεροι από εκατό, ενώ αρκετές ιρανικές επιθέσεις εναντίον αμερικανικών βάσεων δεν είχαν συνοδευτεί από ανακοινώσεις για τον αριθμό των τραυματιών. Λίγες ημέρες αργότερα, το Πεντάγωνο αναγκάστηκε να αναθεωρήσει τα στοιχεία του.

Οι τραυματίες μετά τις 7 Ιουλίου αυξήθηκαν σε 207, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των τραυματιών από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου σε 624. Παράλληλα, οι τέσσερις Αμερικανοί στρατιώτες που σκοτώθηκαν μετά τις 7 Ιουλίου δεν ενσωματώθηκαν στον βασικό πίνακα της επιχείρησης «Επική Οργή», αλλά εμφανίστηκαν σε νέα ενότητα υπό τον γενικό τίτλο «Απώλειες Υπερπόντιων Επιχειρήσεων». Έτσι, ο συνολικός απολογισμός των 18 νεκρών προκύπτει πλέον μόνο από την άθροιση στοιχείων που περιέχονται σε διαφορετικούς καταλόγους.

Η μεταβολή προκάλεσε την αντίδραση βετεράνων, οικογενειών στρατιωτικών αλλά και μελών του Κογκρέσου. Ομάδα Δημοκρατικών γερουσιαστών απέστειλε επιστολή στον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ζητώντας μια «πλήρη και συνολική καταγραφή» των ανθρώπινων απωλειών του πολέμου. Όπως σημειώνουν οι γερουσιαστές, οι πολίτες, το Κογκρέσο και οι ίδιες οι οικογένειες των θυμάτων δικαιούνται να γνωρίζουν με ακρίβεια το ανθρώπινο κόστος των επιχειρήσεων, εκφράζοντας αμφιβολίες για το κατά πόσο το υπουργείο Άμυνας παρείχε έγκαιρη και ολοκληρωμένη ενημέρωση καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης.

Τι άλλαξε σε σχέση με Ιράκ και Αφγανιστάν για το Πεντάγωνο
Η αλλαγή αποκτά μεγαλύτερη σημασία αν συγκριθεί με τον τρόπο που το ίδιο το Πεντάγωνο κατέγραφε τις απώλειες σε προηγούμενους πολέμους. Στο Ιράκ, για παράδειγμα, οι επιχειρήσεις άλλαξαν αρκετές φορές μορφή και ένταση, ενώ μεταβλήθηκαν ακόμη και οι φάσεις της αποστολής μετά την ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν. Παρ’ όλα αυτά, το Defense Casualty Analysis System (Σύστημα Ανάλυσης Στρατιωτικών Απωλειών) συνέχιζε να διατηρεί ενιαίο απολογισμό για ολόκληρη την επιχείρηση.

Αντίστοιχα, στο Αφγανιστάν οι διαδοχικές αλλαγές στην ονομασία και τον χαρακτήρα των αμερικανικών αποστολών δεν οδήγησαν σε κατακερματισμό της δημόσιας καταγραφής των νεκρών και των τραυματιών. Οι ιστορικές βάσεις δεδομένων επέτρεπαν στον πολίτη να διαπιστώσει με μία ματιά το συνολικό ανθρώπινο κόστος κάθε πολέμου. Στην περίπτωση του Ιράν, αντίθετα, ο πολίτης πρέπει πλέον να αναζητήσει στοιχεία σε διαφορετικές ενότητες για να σχηματίσει την πλήρη εικόνα.

Η διαφοροποίηση αυτή συνδέεται άμεσα με τη θέση της κυβέρνησης Τραμπ ότι ο πόλεμος που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο ολοκληρώθηκε με την εκεχειρία του Απριλίου και ότι οι εχθροπραξίες που ξανάρχισαν τον Ιούλιο αποτελούν μια εντελώς διαφορετική σύγκρουση. Στις 10 Ιουλίου άλλωστε, ο Αμερικανός πρόεδρος ενημέρωσε επισήμως το Κογκρέσο ότι οι επιχειρήσεις ξαναρχίζουν υποστηρίζοντας τότε ότι πρόκειται για νέα πολεμική φάση.

Η θέση αυτή δεν αφορά μόνο τη γενικότερη ρητορική της κυβέρνησης Τραμπ. Συνδέεται και με τον Νόμο περί Πολεμικών Εξουσιών του 1973, ο οποίος δίνει στον πρόεδρο περιθώριο 60 ημερών για τη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων χωρίς προηγούμενη έγκριση του Κογκρέσου. Αν οι επιχειρήσεις θεωρηθούν νέα σύγκρουση, το “κοντέρ” μηδενίζεται.

Οι αριθμοί και η εικόνα του πολέμου

Σε αυτό το πλαίσιο, η αλλαγή στον τρόπο καταγραφής των αμερικανικών απωλειών αποκτά ξεχωριστή σημασία. Το Πεντάγωνο δεν ανακοίνωσε διαφορετικό αριθμό νεκρών ούτε διέγραψε ονόματα από τα αρχεία του. Εκείνο που άλλαξε είναι η δομή της επίσημης καταγραφής. Για πρώτη φορά οι απώλειες ενός πολέμου δεν παρουσιάζονται ως ένας ενιαίος απολογισμός, αλλά ως δύο διακριτές καταγραφές που αντιστοιχούν στη νέα κυβερνητική ερμηνεία της σύγκρουσης.

Και το πρόβλημα βέβαια δεν είναι μόνο οι αριθμοί. Είναι και το πόσο εύκολα μπορεί κανείς να σχηματίσει συνολική εικόνα για το ανθρώπινο κόστος του πολέμου. Σε κάθε σύγκρουση, οι νεκροί και οι τραυματίες δεν αποτελούν απλώς στρατιωτικά στατιστικά στοιχεία αλλά έναν από τους σημαντικότερους δείκτες. Όσο πιο κατακερματισμένη γίνεται η επίσημη καταγραφή τους, τόσο πιο δύσκολο γίνεται για την κοινή γνώμη να αποκτήσει καθαρή εικόνα για το ανθρώπινο τίμημα του πολέμου.

Η συζήτηση που έχει ανοίξει στην Ουάσιγκτον δείχνει επομένως ότι, ακόμη και στην εποχή των ψηφιακών αρχείων, ο τρόπος με τον οποίο καταμετρούνται οι απώλειες παραμένει αναπόσπαστο κομμάτι του ίδιου του πολέμου.

Πηγή : neostrategy.gr