Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη *
Η φράση της Μαρίας Καρυστιανού «Φταίω για τα Τέμπη· επέτρεψα στους πολιτικούς να απαξιώσουν τη ζωή μας» δεν είναι αυτομομφή, δεν είναι μια μελό ρητορία.
Είναι κάτι πολύ πιο σπάνιο, είναι ηθική αυτοκριτική.
Δεν μεταφέρει την ευθύνη από τους υπεύθυνους στον εαυτό της. Δεν τσιμπάει στο κυρίαρχο ενοχοποιητικό μοντελάκι του "είμαστε ο χειρότερος λαός και καλά μας κάνουν".
Η Καρυστιανού εντοπίζει το κενό που αφήνει η κοινωνία όταν ανέχεται, όταν συνηθίζει, όταν παραιτείται.
Είναι μια φράση που δεν ζητά συγχώρεση, αλλά επίγνωση.
Και γι’ αυτό ακριβώς εκθέτει το πολιτικό σύστημα. Γιατί την ώρα που μια μάνα βρίσκει το θάρρος να μιλήσει για ευθύνη, κανένας πολιτικός υπεύθυνος δεν έκανε ποτέ αντίστοιχη αυτοκριτική.
Ούτε για τα Τέμπη. Ούτε για το Σάμινα. Ούτε για το Μάτι. Ούτε για τη χρεοκοπία της χώρας. Ούτε για τις φωτιές και τις πλημμύρες που επαναλαμβάνονται σαν κανονικότητα. Δεν υπήρξε ποτέ ένα καθαρό «συγγνώμη» που να συνοδεύεται από ανάληψη ευθύνης. Μόνο μεταθέσεις, συμψηφισμοί, καταγγελίες των "Άλλων" ή του ίδιου του Λαού και εντέλει σιωπές.
Η αυτοκριτική της Καρυστιανού δεν λέει «φταίω εγώ αντί για εσάς». Λέει «φταίμε όταν ανεχόμαστε», «φταίμε που δεν μας υπερασπιστήκαμε».
Και αυτό είναι ακριβώς ό,τι δεν ειπώθηκε ποτέ από εκείνους που είχαν την εξουσία. Γιατί η πραγματική αυτοκριτική προϋποθέτει κάτι που η πολιτική μας τάξη αποφεύγει συστηματικά. Την αποδοχή ότι οι πράξεις -και οι παραλείψεις- έχουν κόστος ανθρώπινες ζωές.
Ίσως γι’ αυτό η φράση της ενοχλεί τόσο. Όχι γιατί είναι υπερβολική, αλλά γιατί κάνει αυτό που δεν έγινε ποτέ από τα πάνω. Ανοίγει έναν καθρέφτη. Και δείχνει ότι σε αυτή τη χώρα, η ηθική ευθύνη αναλαμβάνεται (ή ακόμη χειρότερα επιρρίπτεται αποκλειστικά) από τα θύματα, ενώ η εξουσία συνεχίζει χωρίς ούτε μια συγγνώμη, χωρίς λογοδοσία, χωρίς ντροπή.
Η αλήθεια είναι απλή και γι’ αυτό ενοχλητική: το πολιτικό προσωπικό αυτής της χώρας δεν απέτυχε μόνο στη διακυβέρνηση.
Απέτυχε πρώτα στην τ α π ε ι ν ό τ η τ α.
Δεν βρήκε ποτέ τη δύναμη να πει «κάναμε λάθος», γιατί έμαθε να θεωρεί την εξουσία δικαίωμα και όχι ευθύνη.
Δεν ζήτησε συγγνώμη ούτε για τα Τέμπη, ούτε για τη χρεοκοπία, ούτε για τις ζωές που χάθηκαν και τις ζωές που ακρωτηριάστηκαν.
Και χωρίς ταπεινότητα δεν υπάρχει αυτοκριτική, χωρίς αυτοκριτική δεν υπάρχει λογοδοσία.
Και χωρίς λογοδοσία, η εξουσία παύει να είναι δημοκρατική και γίνεται απλώς αλαζονική διαχείριση ανθρώπινων απωλειών.
Είναι μια εξουσία που δεν ντρέπεται πια!
* Αναπτυξιακός & Κοινωνικός Ψυχολόγος, Διδάσκων Ψυχολογίας Πανεπιστημίου Neapolis.
Πηγή: social media
Πηγή: social media
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου