Ο Ντόναλντ Τραμπ έφτασε στο Πεκίνο αναζητώντας επειγόντως μια θεαματική επιτυχία. Η σύνοδος με τον Σι Τζινπίνγκ παρουσιαζόταν από τον Λευκό Οίκο ως ευκαιρία για μια «νέα αρχή» στις σινοαμερικανικές σχέσεις, αλλά και ως κρίσιμη αποστολή για την ομαλοποίηση της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Βασική επιδίωξη του Αμερικανού προέδρου ήταν να εμφανιστεί ως ο ηγέτης που όχι μόνο αποτρέπει την επανέναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν αλλά και αποσπά τεράστιες εμπορικές συμφωνίες από τον βασικό ανταγωνιστή της χώρας.

Τελικά, έφυγε χωρίς τίποτα απ’ όλα αυτά. Το Πεκίνο δεν προσέφερε καμία σαφή δέσμευση ότι θα ασκήσει πίεση προς την Τεχεράνη, ούτε εμφανίστηκε διατεθειμένο να συνδεθεί δημόσια με τις αμερικανικές επιδιώξεις γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ. Και στο εμπορικό πεδίο, εκεί όπου ο Τραμπ ήλπιζε να εκμεταλλευτεί τη φήμη του ως δεξιοτέχνη του ντηλ για να στήσει το αφήγημα ενός προσωπικού θριάμβου η εικόνα ήταν κωμικοτραγική.

Τα Boeing που χάθηκαν στη μετάφραση

Για λίγες ώρες, ο Αμερικανός πρόεδρος προσπάθησε να πείσει την αμερικανική κοινή γνώμη ότι επέστρεφε θριαμβευτής από την Κίνα έχοντας εξασφαλίσει μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές συμφωνίες των τελευταίων ετών: μια παραγγελία 200 αεροσκαφών Boeing.

«Θα παραγγείλει 200 αεροσκάφη. Είναι τεράστιο», δήλωνε πανηγυρικά για τον κινέζο πρόεδρο στο Fox News μετά την πρώτη ημέρα της συνόδου, παρουσιάζοντας την “κλεισμένη” συμφωνία ως προσωπικό διπλωματικό κατόρθωμα. Το πρόβλημα ήταν ότι, όσο ο Τραμπ μιλούσε για το «μεγάλο deal», το Πεκίνο κοιτούσε από την άλλη.

Μετά την αναχώρηση του Αμερικανού προέδρου, οι Κινέζοι αξιωματούχοι απέφυγαν να επιβεβαιώσουν οποιαδήποτε συμφωνία για αγορά αεροσκαφών. Ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών αρκέστηκε σε γενικόλογες αναφορές περί «αμοιβαία επωφελών εμπορικών σχέσεων» και ανάγκης για «σταθερότητα» στην παγκόσμια οικονομία.

Ούτε οι χρηματιστηριακές αγορές, που συνήθως αντιδρούν είτε με νευρικότητα είτε με ενθουσιασμό σε κάθε σχόλιο του Αμερικανού προέδρου, έδειξαν αυτή τη φορά να πείθονται. Η μετοχή της Boeing υποχώρησε κατά περίπου 4%, καθώς οι επενδυτές αντιλήφθηκαν γρήγορα ότι η πολυδιαφημισμένη συμφωνία μάλλον υπήρχε μόνο στο επίπεδο των δηλώσεων Τραμπ.

Και δεν ήταν μόνο αυτό. Ακόμη και η αγορά των 200 αεροσκαφών που βιάστηκε να ανακοινώσει ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκονταν πολύ χαμηλότερα από τις προσδοκίες που κυκλοφορούσαν πριν από τη σύνοδο, όταν αναλυτές και επενδυτές μιλούσαν για πιθανή παραγγελία 500 αεροσκαφών.

Ιστορικές αγορές που μένουν στα χαρτιά
Η ιστορία είχε επαναληφθεί και στη διάρκεια της πρώτης προεδρικής θητείας του Τραμπ όταν το Πεκίνο υποτίθεται ότι θα αύξανε θεαματικά τις αγορές αμερικανικών προϊόντων. Λίγους μήνες αργότερα, η πανδημία χρησιμοποιήθηκε ως λόγος υπαναχώρησης και η Κίνα ακύρωσε παραγγελίες δεκάδων Boeing..

Στο μεταξύ, η πραγματική εικόνα της κινεζικής αγοράς αεροσκαφών μόνο ευχάριστη δεν είναι για την αμερικανική εταιρεία. Η Airbus έχει πλέον τεράστιο προβάδισμα στην Κίνα, με σχεδόν 500 εκκρεμείς παραγγελίες, έναντι λιγότερων από 200 για τη Boeing. Και σε αντίθεση με την αμερικανική εταιρεία, η ευρωπαϊκή ανταγωνίστριά της αποδέχθηκε εδώ και χρόνια την κινεζική απαίτηση για τοπική παραγωγή, συναρμολογώντας αεροσκάφη στην Τιαντζίν ήδη από το 2008.

Η υλοποίηση αυτού του αιτήματος βοήθησε τελικά την Κίνα να αποκτήσει τεχνογνωσία για να αναπτύξει τη δική της αεροναυπηγική βιομηχανία. Σήμερα, η κρατική Comac προωθεί το C919 — ένα αεροσκάφος που πολλοί αναλυτές περιγράφουν ως σχεδόν αντίγραφο του Airbus A320.

Ανθρακες και η πώληση αμερικανικών τσιπ

Παρόμοια όμως ήταν η εικόνα και στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης, όπου πολλοί στην Ουάσιγκτον περίμεναν ότι η παρουσία του διευθύνοντος συμβούλου της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, στην αμερικανική αποστολή αποτελούσε εγγύηση για σημαντική πρόοδο σε σχέση με τις πωλήσεις αμερικανικών τσιπ στην Κίνα.

Τελικά, ούτε εκεί προέκυψε κάτι χειροπιαστό. Παρά τις προσδοκίες, δεν υπήρξε καμία σαφής ένδειξη ότι το Πεκίνο σκοπεύει να επιτρέψει μαζικές αγορές των προηγμένων τσιπ strong00 της Nvidia, τα οποία η κυβέρνηση Τραμπ είχε εγκρίνει να εξαχθούν στην Κίνα ήδη από τον περασμένο Δεκέμβριο. Μέχρι σήμερα, δεν έχει πραγματοποιηθεί ούτε μία πώληση.

Ακόμη πιο αποκαλυπτική ήταν η στάση του ίδιου του Αμερικανού εμπορικού αντιπροσώπου Τζέιμισον Γκριρ, ο οποίος παραδέχθηκε ουσιαστικά ότι η Ουάσιγκτον δεν έχει ιδιαίτερη δυνατότητα πίεσης στο θέμα. «Είναι κυρίαρχη απόφαση της Κίνας», δήλωσε όταν ρωτήθηκε αν το Πεκίνο θα αγοράσει τελικά τα αμερικανικά τσιπ.